Nếu bạn muốn tự học lập trình, bước những bước đầu tiên với những nguồn kiến thức khổng lồ có vẻ hơi khó khăn và đáng sợ. Nhưng có rất nhiều trang dạy miễn phí (và rẻ tiền) bạn có thể sử dụng để tự học lập trình và cung cấp cho mình tất cả thông tin cần thiết, dạy  các kỹ thuật mới và làm cho quá trình học tập này trở nên thú vị.

Tất cả những gì bạn cần cho dù bạn là sinh viên hay người đã đi làm thì để bắt đầu tự học lập trình thì máy tính và internet là 2 tứ quan trọng nhất. Nhưng trước khi bạn có một bước nhảy vọt vào The Matrix (Tên một bộ phim viễn tưởng), đây là những mẹo và trang tốt nhất của để giúp bạn đi đúng hướng.

1. Hãy thử một số khóa học trực tuyến

Để tự học lập trình và kiểm soát lịch trình học tập của mình thì khóa học trực tuyến có thể là một lựa chọn tốt so với một bootcamp trực tiếp. Tuy nhiên, có nhiều lớp học trực tuyến khác nhau dạy cùng một ngôn ngữ lập trình, và thật khó để tìm ra lớp nào thực sự đáng giá với thời gian và tiền bạc của bạn.

2. Tập trung vào việc học tư duy tính toán

Thay vì siêu tập trung vào việc học một ngôn ngữ lập trình cụ thể, bạn cũng có thể học cách giải quyết vấn đề theo cách mà một máy tính sẽ hiểu. Nói cách khác, cải thiện kỹ năng của bạn với các khái niệm như nhận dạng mẫu, thuật toán và trừu tượng.

Nhờ có internet, bạn không phải đăng ký vào một chương trình đại học bốn năm để học các nguyên tắc cơ bản của khoa học máy tính; một số lớp học đại học có sẵn trực tuyến miễn phí (hoặc một khoản phí nhỏ).

Tôi có thể giới thiệu Harvard Harvard CS50x Giới thiệu về Khoa học Máy tính. Bạn có thể kiểm toán khóa học miễn phí qua edX và kiếm chứng chỉ bằng cách hoàn thành tất cả các bài tập hoặc bạn có thể đi theo tốc độ của riêng mình và xem tất cả các bài giảng được đăng trên Youtube.

3. Một quyển sách

Cách tốt nhất để tự học lập trình thì một cuốn sách giúp bạn có thể theo dõi từ đầu đến cuối. Trong một thế giới hoàn hảo, điều này sẽ cung cấp cho bạn một giới thiệu toàn diện hơn về Coding hơn là chuyển từ chủ đề này sang chủ đề khác trên một trang web.

Bạn có thể tìm thấy một cuốn sách điện tử cho bất kỳ ngôn ngữ hoặc khuôn khổ nào mà bạn đang cố gắng học trên GitHub.

Tự học lập trình, bạn cũng có thể được hưởng những lời khuyên mà cuốn sách cung cấp về nghề nghiệp. Bạn sẽ cải thiện suy nghĩ và thói quen, những đặc điểm bạn có thể áp dụng cho bất kỳ ngôn ngữ nào bạn quyết định học.

Vì lập trình là giải quyết vấn đề, nên bạn sẽ đánh giá cao quá trình suy nghĩ và giải pháp mà Jon Bentley chia sẻ trong Lập trình viên ngọc (Phiên bản 2). Mỗi chương kết thúc với một số thách thức thường được sử dụng trong các cuộc phỏng vấn công việc kỹ thuật, vì vậy hãy biến cuốn sách này thành một phần của công việc chuẩn bị của bạn.

4. Kiểm tra một số hướng dẫn tương tác hoặc Coding game

Đọc các dòng mã trên màn hình hoặc trong một cuốn sách có thể trông giống như vô nghĩa. Khi bạn nhìn thấy một ví dụ trong hành động, khái niệm trừu tượng đó đột nhiên có ý nghĩa hơn.

Ví dụ, FreeCodeCamp không chỉ chia các khái niệm coding thành các phần nhỏ trong trình duyệt web của bạn, nó còn ghép từng khái niệm với một bài tập có liên quan mà bạn phải giải quyết trước khi chuyển sang chủ đề tiếp theo. Bằng cách này, bạn có thể chỉ cần bỏ qua các công cụ thú vị; trang web thực sự buộc bạn phải gỡ lỗi mã của bạn khi bạn học.

tự học lập trình

Coding Game cũng là một cách thú vị để làm ướt chân trong lập trình. Nếu bạn có một giờ để giết, bạn có thể thử các trò chơi Hour of Code đơn giản. Ngoài ra, nhiều trường đã sử dụng Minecraft: Phiên bản giáo dục để dạy trẻ lập trình cơ bản với các khối code và thậm chí cả JavaScript. (Bạn có thể tải xuống phiên bản Minecraft này miễn phí nếu bạn có tài khoản Office 365 Education.)

5. Hãy thử một món đồ chơi trẻ con

Ai nói người lớn không thể tự học lập trình từ các đồ chơi và trò chơi video STEAM / STEM. Các sản phẩm này được thiết kế để dạy logic và cú pháp lập trình mà không gây nhàm chán cho trẻ em, vì vậy ngay cả các lập trình viên trưởng thành cũng có thể tìm thấy chúng thú vị và mang tính giáo dục.

Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa phần cứng và phần mềm, thì bạn hãy tận hưởng Piper Computer Kit 2, nơi bạn đã xây dựng một máy tính chạy Raspberry Pi. Sử dụng máy tính xách tay DIY này, bạn có thể học cách viết mã thông qua các thử thách Minecraft Story Mode tùy chỉnh của nó, sử dụng ngôn ngữ Blockly kéo và thả để học máy tính vật lý hoặc chỉ cần chọn một số Python cơ bản từ các bài học được cài đặt sẵn.

6. Dạy các thiết bị yêu thích của bạn (và trợ lý) các thủ thuật mới

Bạn có thiết bị smarthome như Amazon Echo không? Amazon’s Alexa có thể đã biết nhiều kỹ năng cơ bản về lệnh bằng giọng nói, giống như đọc các tiêu đề tin tức mới nhất, nhưng bạn có thể dạy cô ấy các nhiệm vụ phức tạp hơn bằng cách code bằng Node.js, Java, Python, C # hoặc Go. (Hoặc, nếu bạn muốn bắt đầu với một cái gì đó dễ dàng hơn, hãy thử trang web kế hoạch chi tiết kỹ năng Alexa đơn giản hơn.)

Bằng cách tạo lại các dự án hiện có, bạn sẽ tìm hiểu thêm về hoạt động bên trong của thiết bị có khả năng tùy biến cao. Bạn thậm chí có thể thấy mình được truyền cảm hứng để tạo ra những cách mới để sử dụng máy tính mini của bạn và đi sâu hơn vào thế giới mã.

7. Xem video tự học lập trình

Thỉnh thoảng, nó lại dễ dàng hơn khi xem ai đó chỉ cho bạn cách thực hiện. Bạn có thể tìm thấy tất cả các loại video giáo dục  gần như bất kỳ chủ đề nào liên quan đến tự học lập trình hiện nay: các nhân viên cũ của Google chia sẻ giải pháp về các cuộc phỏng vấn các lập trình viên, YouTubers phát trực tiếp các marathon coding của họ và thậm chí các cựu chiến binh lập trình chỉ cho bạn cách khắc phục một lỗi cụ thể trong bất kỳ ngôn ngữ nào bạn muốn.

tự học code thông qua các video hướng dẫn đơn giản

8. Thực hành với các dự án cá nhân

“Without applying your coding skills in a few projects, you wouldn’t even be considered for professional coding gigs—so start planning and practicing.”

Cho dù bạn hoàn thành bao nhiêu chứng chỉ hoặc bạn học được bao nhiêu ngôn ngữ lập trình, bằng chứng về kỹ năng tự học lập trình của bạn sẽ có trong dự án lập trình của bạn. Mặc dù dự án cá nhân của bạn không có tham vọng như việc tạo ra Google Maps tiếp theo, nhưng đó là điều bạn muốn làm việc 24/7 để không ngừng cải thiện và mở rộng phạm vi.

Bắt đầu nhỏ, nhưng nghĩ lớn. Dự án của bạn nên liên quan đến các kỹ năng bạn hiện có trong hộp công cụ của mình, nhưng bạn cũng nên có kế hoạch cho các tính năng và kỹ năng trong tương lai mà bạn cần để biến tầm nhìn đó thành hiện thực. 

9. Ăn mừng thành công nhỏ

Coding là tất cả trong các chi tiết, đó là lý do tại sao bạn cần phải ăn mừng những chiến thắng nhỏ. Cần thực hành cũng như kiểm tra liên tục để đảm bảo mỗi dòng mã sẽ hoạt động với tất cả các phần còn lại không có lỗi. Nếu bạn không thực hiện những việc tưởng chừng nhỏ nhặt như đóng thẻ HTML, thì bạn đã bị mắc kẹt khi gỡ lỗi một cú pháp đơn giản thay vì viết mã ấn tượng và phức tạp hơn.

Tự học lập trình không hề dễ dàng nên bạn cần kiên nhẫn với chính mình, nếu bạn gặp khó khăn, đừng bỏ cuộc. Bạn hoàn toàn nên tìm kiếm sự giúp đỡ ở mọi nơi bạn có thể tìm thấy nó, nhưng cũng nên biết khi nào nên nghỉ ngơi để tránh kiệt sức. Và sau đó thử, thử lại.

11. Google các thông báo lỗi của bạn

Nếu bạn không thể hiểu được tại sao mã của bạn bị hỏng, với tự học lập trình bạn luôn có thể tìm kiếm giải pháp trực tuyến. Bạn có lẽ không phải là người đầu tiên mắc lỗi, và ai đó trên internet chắc chắn đã tìm ra giải pháp cho vấn đề của bạn. Chỉ cần sao chép và dán vào thông báo lỗi của bạn vào Google (hoặc công cụ tìm kiếm ưa thích của bạn), thêm một cặp dấu ngoặc kép xung quanh toàn bộ cụm từ để bạn không chỉ tìm kiếm từ khóa, sau đó nhấn vào Enter Enter. Hy vọng, mẹo nhỏ này sẽ dẫn bạn đến câu trả lời chính xác.

10. Hack code người khác

Khi bạn nhận được mã nguồn (source code) của người khác, kiểm tra từng dòng để xem nó hoạt động như thế nào, bạn sẽ hiểu rõ hơn về bức tranh lớn. Nhờ có hàng tấn mã nguồn mở mà  bạn có thể tìm hiểu mọi thứ bằng cách kiểm tra người khác làm việc (hoàn hảo). Chỉ cần nhớ chia sẻ mã của bạn trở lại với cộng đồng nếu cảm hứng  và bạn cải thiện một phần của chương trình mà bạn đang loay hoay.

11. Nhờ một người hướng dẫn (hoặc dạy người khác)

Bạn có thể tìm thấy một số cố vấn trực tuyến hữu ích thông qua GitHub hoặc gặp gỡ các nhà phát triển kỳ cựu khác tại một sự kiện Meetup Coder địa phương hoặc hackathon để tự học lập trình. Khi bạn có được một số kinh nghiệm về lập trình, bạn có thể trả lời các câu hỏi khác của người dân, hoặc thậm chí dạy những gì bạn đã học được cho người mới, một bài kiểm tra tuyệt vời để xem bạn có thực sự biết công cụ của mình không.

Các cố vấn tự học code trên nền tảng coding coach

12. Tham dự một khoá học coding bootcamp 

Bootcamp coding có thể gây tranh cãi: Coding bootcamp không phải mô hình xa lạ trên thế giới nhưng nó không phải là tấm vé vàng để bạn có thể nhận được công việc ở các công ty công nghệ hàng đầu như Google, Apple. Việc học vẫn cần rất nhiều từ sự nỗ lực của các bạn! 

Nếu bạn muốn trở nên chuyên nghiệp và trở thành một nhà phát triển toàn thời gian, thay vì tự học lập trình thì một khoá học Bootcamp lập trình chuyên sâu và trực tiếp có thể giúp bạn tăng tốc kiến thức một cách nhanh nhất,  đặc biệt nếu bạn học tốt nhất trong môi trường có người hướng dẫn cũng như dự án thực tế để có thể cọ sát hoặc tích luỹ thêm kinh nghiệm thực tiễn của bạn.

Qua bài viết này các bạn có thể biết được các cách tự học lập trình thông qua các trang học online hay một cuốn sách mà Fast Track gửi đến các bạn. Nếu những bạn nào vẫn còn có khó khăn và chưa tự tin để bước chân vào ngành lập trình thì có thể tham khảo các khoá học tại Fast Track nhé!